Er zijn
landen die heel erg nationalistisch zijn. Beter gezegd, het zijn de inwoners
die erg nationalistisch zijn. En als we nu kijken naar ons eigen land. Tja, dat
nationalistische gevoel valt dan vies tegen. Volgens mij zijn we alleen
nationalistisch als het ons goed uitkomt. En eigenlijk zijn wij zo voorspelbaar
als het op ons gevoel van nationalisme aankomt dat onze conditie beschreven kan
woorden als ‘knipperlicht nationalisme’. Soms staan we op groen, soms op oranje
en regelmatig op rood.
Dat rode
licht is natuurlijk wel in categorieën onder te verdelen. Het meest lichte rood
is eigen de overgang van oranje naar rood. Net niet oranje, maar ook net niet
rood. Een beetje zoals mijn haarkleur. Binnen deze gematigde categorie heeft iedereen
weleens een zetel binnengehaald. Het heeft te maken met de dingen die iedereen
weleens meemaakt. Met de dagelijkse dingen of met momentopnamen. Voorbeelden
zijn uitspraken als: “het is vandaag kut weer” (en vooral de opmerking “het
weer is hier áltijd kut!”), “politici zijn watjes” en “ik eet lekker niet om
zes uur”. Je kent het wel, zo lekker tegendraads. Onder de tweede categorie (wijnrood)
vallen mensen die daadwerkelijk vinden dat er iets niet klopt in ons systeem en
dat het allemaal slecht geregeld is in ons land. Eigenlijk zijn dat de politici
van de toekomst, die verandering willen zien en die willen dat dat gaat op hun
manier. Op zich is dit niet altijd slecht, omdat deze categorie mensen vaak uit
is op verbetering, maar het ‘rode’ hieraan is dan weer dat het op hun manier
moet en dat niemand anders daar iets over te zeggen heeft. De dappere
wereldverbeteraar valt dus niet onder deze categorie. Dan hebben we de laatste groep
(felrood) ook wel bekend als de zeikerds, die dit land maar niks vinden en
willen emigreren. En dit dan, als puntje bij paaltje komt, vaak niet doen. Dat
wil niet zeggen dat iedereen die wil emigreren een zeikerd is! Het gaat erom wat
de beweegredenen zijn. De avonturiers en degenen met een grote liefde voor een
ander land behoren zeker niet tot deze derde categorie.
Wanneer
het stoplicht op oranje staat is het vaak feest. Het beste voorbeeld dat ik kan
noemen is Koninginnedag. We vinden het allemaal prima om rood, wit, blauw en
oranje te dragen zolang er bier is en we goedkoop onze huisraad bij elkaar
kunnen scharrelen op de vlooienmarkt. Wanneer het feest is, is Nederland prima.
Wanneer het feest is spenderen we al ons geld op de kermis, worden we dronken
op de Koninginnefestivals of eten we braaf een oranje tompouce bij de koffie.
Tot
het op sport aankomt. Dan schiet het stoplicht opeens naar fel groen en hangen
de vlaggen buiten. Wanneer oranje internationaal een balletje trapt of gehuld
in een strak schaatspak kans maakt op een gouden plak in homohatend Rusland is
opeens het hele land in rep en roer. Dag en nacht voor de buis en mocht je je
toch op straat begeven dan word je gekielhaald door een haag van laaghangende
oranje vlaggetjes en scanderen we iets over een leeuw en een hemdje. De oranje
gekte slaat soms een beetje door. Oranje vuvuzela’s, Bavaria jurkjes,
dweilorkesten, Wuppies, Beesies, Leeuwtjes, we krijgen er geen genoeg van. Maar
bij de komende Olypische spelen dreigt het anders te gaan lopen. De Russen zijn
duidelijk niet van de club en daarom schuiven we onze nationalistische
sportmentaliteit opzij en hebben we kritiek op de delegatie die naar Sochi
(Sotsji, wat is het nou?) gaat. Opeens vergeten we de sporters en staat hetgeen
dat we willen uitdragen voorop. Terecht, vind ik, maar wat gebeurt er met onze
sporters? En wat gebeurt er met onze oranje trots? En hoe mooi zou het zijn als
er een homoseksuele sporter er met de gouden plak vandoor gaat! We zullen het
gaan zien. Wordt vervolgd.
Voor ik dit verhaal afsluit wil ik even iets duidelijk maken. Dat we niet zo
nationalistisch zijn wil niet per se zeggen dat dat iets slechts is. Ik denk
juist dat het zijn van een échte nationalist, die wellicht ook het ‘vreemde’ of
het ‘andere’ afkeurt, eigenlijk niet zo oké is. Dat knipperlicht nationalisme
is dus eigenlijk zo gek nog niet. Mijn eigen stoplicht staat trouwens
grotendeels op groen. Natuurlijk zijn er zaken in ons land die minder leuk of
minder goed geregeld zijn. En natuurlijk staat mijn stoplicht ook weleens op
(redhead) rood. Maar wat ik eigenlijk wil zeggen is dat ik me weldegelijk besef
me dat ik het hier heel goed heb. Dat wij in Nederland kansen krijgen die niet
iedereen kan krijgen. Soms zegt men weleens: “wat er ook gebeurt, het
belangrijkste is dat we gezond zijn”. Ik ben niet gezond, betekent dat dan dat
mijn leven shit is? Betekent dat dan dat mijn stoplichtje op rood moet gaan
staan? Nee, zo zie ik het helemaal niet. Juist het feit dat ik ziek ben maakt
dat ik blij ben dat ik in Nederland woon. Ik kan naar de dokter, ik kan
medicijnen slikken, als het moet kan ik geopereerd worden.. Wat als ik ergens
anders had gewoond? Misschien had dat wel allemaal niet gekund. Ik ben best
trots op Nederland, ook al ben ik geen echte nationalist. En wat wil ik hier
eigenlijk mee zeggen? Eigenlijk dat het helemaal niet erg is dat dat
nationalistische gevoel niet in onze cultuur is ingebed. Maar dat we, als het
stoplicht op rood staat, niet uit het oog moeten verliezen wat we wél hebben.
En wat ons zo bijzonder maakt. Denk daar maar eens over na.